> De rol van Sint Klaziena (v)

Sinterklaas is nog lang niet jarig…

In de jaarlijkse pre-Sint-en-Piet-periode (dus vanaf augustus, direct na zomervakantie…) van 2013 laaide in Nederland een kleurrijke discussie op rond de rol van Zwarte Piet, die – althans volgens de actievoerders – in de traditie negatief wordt afgeschilderd als een onderdrukt, dom, onverantwoordelijk, hulpbehoevend, ongeletterd mannetje… Deze kwestie laten we hier verder buiten beschouwing, om snel tot de hoofdzaak te komen. Want laten we eerlijk zijn, het valt wel mee met die Piet. Ruim een halve eeuw geleden heb ik nog mogen meemaken hoe Zwarte Piet revolutionair zijn roede overboord gooide en zijn zak volstouwde met pepernoten en cadeautjes, die hij tot op heden genereus rond strooit. Alle overbodige, al te masculiene accessoires werden vanaf de stoomboot overboord gegooid. Sindsdien is de Piet een geruststellende, humoristische en relativerende aanwezigheid naast die geheimzinnige, betweterige en bemoeizuchtige oude man, die zich Sint noemt en van wie je als kind nooit wist wat hij dit jaar weer van jou te weten was gekomen. Hij had kennelijk contact met verraders in zijn spel… De kinderen hebben dus uit ervaring meer vertrouwen in de energieke en sympathieke Piet, dan in diens sukkelende en spionerende werkgever. Bij kinderen heeft joviale Piet gewonnen! Zulks blijkt ook overduidelijk uit het loflied dat de kinderen jaarlijks vol bewondering en met herhaling zingen:

Alles ziet die slimme Piet,
zich vergissen kan hij niet,
Alles ziet die slimme Piet,
zich vergissen kan hij niet!

Het belang van die slimme Piet blijkt ook uit de kwantitatieve verhoudingen: Piet is verreweg in de meerderheid! Naast die éne Sinterklaas verschijnen er – gelukkig – tientallen, zelfs honderden Zwarte Pieten. En de meeste stemmen gelden, dus ook daar heeft Piet gewonnen. Maar waarom zijn bij de Sinterklaas-festiviteiten de Pieten eigenlijk zo in de meerderheid? Dat geeft geen juiste afspiegeling van de werkelijke, dagelijkse populatie in Nederland – en ook niet in Spanje. Dit kan eigenlijk alleen worden omgezet tot eerlijk spel, door naast b.v. drie of tien Zwarte Pieten ook altijd drie of tien Sinterklazen te laten opdraven. Van beide partijen gewoon evenveel figuren – waarom niet? Dat alles onder het motto: ‘Eerlijk avondje is gekomen’. Maar dit terzijde, want ook de getalsmatige verhoudingen zijn in deze kwestie slechts bijzaak. Terug naar de kern van de zaak!

Bij de wezenlijke problematiek rond Sint en Piet (oftewel: Piet en Sint) gaat het dus niet om een kleur, ook niet om het zwart-wit-conflict tussen beiden, en allerminst om de getalletjes of de heersende hiërarchie. In de openbare rumoer rondom dit trendy thema wordt alle aandacht weggezogen bij de kern van deze netelige kwestie. Het dieperliggende, verborgen probleem wordt namelijk gevormd door de al te vanzelfsprekende, nog nooit aan de kaak gestelde man/vrouw-rolverdeling van dit feestje, waarbij nota bene de helft van de wereldbevolking totaal buiten spel wordt gezet, want…

Sinterklaas en Kleurige Piet,
of ze nu bestaan of niet,
Als zij met velen samen spelen
dan spelen zij braaf hun rol voor jou
Maar zij delen ten tonele
geen enkele rol met een vrouw!


Dat is de kwestie! Het Sint-feest kent uitsluitend MANNELIJKE personages!
En NIEMAND die het daar over heeft! Vrouwvriendelijk? Emancipatie?
Hoe is het mogelijk! Uitsluitend mannetjes! En waarom eigenlijk? Geen idee!

Daarom nemen wij hier terplekke voorgoed afscheid van Sinterklaas-Goedheilig-man (foei!)
en begroeten wij de lang verwachte, eindelijk gearriveerde troonopvolgster…
.

Welkom SINT KLAZIENA !

 

a bericht klaziena marionet handHet moet nu toch eens duidelijk zijn: tijdens de winterse feestdagen worden wij overrompeld door mannelijke personages. Eerst verschijnt de heer Sint Nicolaas met zijn gigantische ploeg Pieten. Nauwelijks zijn zij vertrokken, of daar arriveert solo de Kerstman. Met Kerst wemelt het dan van de herdertjes rondom de stal: jongetje geboren. En tenslotte verschijnen er op 6 januari Drie Koningen aan de deur. In geen velden of wegen een vrouw te bespeuren, afgezien van één uitzondering: Moeder in de stal. Deze wanverhouding in de m/v rol-bezetting komt nu pas aan de orde, in de 21ste eeuw – en dat is dan aanleiding om daar eindelijk eens een feminale wending aan te brengen. Dat probleem is ook snel opgelost, want de keuze voor een troonsopvolgster ligt voor de gulle hand. In ieder geval niet bij de kleurige Pieten: daar loopt al wel eens een Zwarte Petra mee, maar bij de Pieten is het op ander front nog discutabel terrein. En bij de Kerst-man klinkt de m/v-keuze al zo vanzelfsprekend door in zijn aanspreektitel, dat ‘Kerst-vrouw’ een al te simpele variant zou zijn.

Zo komen we voor de broodnodige m/v-rolwisseling tijdens de feestdagen als vanzelf terecht bij de Sint. Vanaf heden is het dus: de vrouwelijke Sint! Nadelen zijn er niet bij deze switch, dus wij zetten hier de onmiskenbare voordelen op een rijtje.

  • NAAM
    De transformatie van de naam naar het andere geslacht is een peulenschil. De officiële titel Sint Nicolaas wordt simpel omgezet naar Sint Nicolien. De alledaagse koosnaam Sinterklaas wordt omgezet naar Sint Klaziena. Het ligt dan ook voor de hand dat deze dame haar jaarlijkse intocht mag beleven in Klazinaveen, zodat er niet ieder jaar om een andere locatie hoeft te worden gestreden.

LEEFTIJD
Waarom wordt “wijs” altijd en eeuwig gecombineerd met “OUD”? Oud = wijs genoeg? Onzin. De jeugd heeft de toekomst. Geef de nieuwe generatie een kans. Ooit doet ieder klein kind de ergste ontdekking die een kind maar kan doen in het mensenleven: zelfs die super-oude, onsterfelijke Sint blijkt toch vergankelijk en het beloofde leven zal dus toch geen 1000 jaar duren… helaas! Die schokkende ontdekking heeft gevolgen voor het ontluikende kind: een anti-Klaas-complex. Die shock kunnen we het kind besparen dankzij Sint Klaziena: gewoon een vitale, energieke meid in de kracht van het leven, zonder valse reclame voor onsterfelijkheid. Sint Klaziena hoeft niet op een paard te worden vervoerd, zij draaft op eigen voet vrolijk door de meute.

KLEDING
De Klaziena-trend dus. Veel van het traditionele Sint-kostuum kan worden gehandhaafd of simpelweg worden aangepast. De rode, lange mantel met stola is vrouwelijk genoeg om ongewijzigd over de schouders te dragen als een vlotte, elegante cape, die Klaziena’s getailleerde verschijning subtiel accentueert. De lange witte albe die daaronder prijkt, wordt rigoureus geminimaliseerd tot een vlotte mini-rok: jeugdig en sportief. Tenslotte maakt de combinatie van een kleurige panty met stevige hoge hakken Sint Klaziena tot een modieus middelpunt van haar eigen verjaardag.

DE STAF
Over de lange staf van Sinterklaas kunnen we kort zijn. Dat verticale (!) rekwisiet dat de Sint voortdurend in de hand houdt om zijn macho-positie te onderstrepen is onmiskenbaar een fallus-symbool en dient direct van het toneel verdwijnen: de staf gaat af!
Zoals u ziet is dit rekwisiet bij Sint Klaziena vervangen door een handig HANDTASJE. Een feminimaal atribuut. Daarin is plaats voor haar openlijke spiekbriefjes, smartphone, kammetje, aspirientjes en papieren zakdoekjes. En dat alles draagt zij zélf met zich mee!

DE BAARD
Baard…? Scheer je weg, baard! De mythe van Sinterklaas suggereert ten onrechte dat wijsheid is voorbehouden aan witte baarden – en dan ook nog van het mannelijk geslacht! Maar wijsheid komt met de jaren, en niet met de haren. Dus de baard is niets waard en zal moeten verdwijnen. Bij de vrouwelijke rol-invulling is de ontbrekende baardgroei een pré. En dat brengt ons bij het volgende onderwerp.

DE MIJTER
a bericht klaziena portretDit hoofddeksel heeft teveel praktische bezwaren. De mijter is veel te hoog en dus riskant: al direct bij zijn entree kan de Sint niet rechtop door de deur. Dan wordt het nederig bukken óf hoofddeksel verliezen. Het woordgrapje met het advies “Zo-de-mijter-op” heeft z’n tijd gehad. Sint Klaziena biedt hier alle oplossingen! De mijter verdwijnt volledig en wordt vervangen door ‘de omgekeerde baard’, die nu immers van de onderkin is verdwenen. Re-cycling. En zo verschijnt een prachtig vrouwelijk opsteekkapsel á la 60-er jaren: een getoupeerde coup! Dat staat. En een subtiele verwijzing naar de verdwenen mijter zien we dan in het frivole haarbandje, met het kleine kruis, een symbool, nu letterlijk en figuurlijk op de kop gezet.

HET DIKKE BOEK
Zie hierboven bij DE STAF: spiekbriefjes en smartphone.
Overigens werd onlangs bekend dat de masculiene Sint een analfabeet was: het dikke kwasi-klaas-boek bleek een gecamoufleerde encyclopedie of kookboek en de enige letters die de Sint ooit heeft verspreid zijn chocoladeletters – en dat beperkte hij tot initialen, dus geen woord teveel. Dat spreekt boekdelen.

SINTERKLAAS- LIEDJES
Veel traditionele liedjes zullen moeten worden aangepast naar de nieuwe rolverdeling rondom Sint Klaziena. Soms is dat lastig, soms een fluitje van een cent. Iets nieuws in het leven blazen is in ieder geval wel een muzikale uitdaging, zo blijkt heden ook in de rijmelarij rond de actuele Pieter-wende.

Tot slot hier dan wat nieuwe dingen om te zingen, in harmonie met oude melodie….
Want: wie de schoen zet, trekke hem aan!

SINT KLAZIENA-LIEDJES

ZIE GINDS KOMT DE ROEIBOOT

Zie ginds komt de roei-boot uit Klazienaveen,
Die roeit Sint Klaziena, zij roeit die alleen!
Hoe wappert haar roeispaan zo snel op en neer,
hoe waaien haar wimpers al heen en al weer!

Zij zit daar te lachen en roept ons steeds toe
Wie roeit krijgt conditie, wie niet roeit wordt moe
Och lieve Sint Nicoline, roei ook eens met mij
En vaar toch niet stilletjes mijn schuitje voorbij

a bericht klaziena portret - draai

 

 

 

 

ZIE DE ZON

Zie de zon schijnt door de bomen,
dames, moet je dát nou zien
‘t Heerlijk ochtendje is gekomen
Ochtendje met Sint Klazien!

Vol verwarring klopt ons hart
want zij roeit een slag apart
Vol verwarring klopt ons hart
want zij roeit een slag apart!

a bericht klaziena portret

 

 

 

 

HOOR DE WIND

Hoor, de wind waait door de bomen
Ja de storm is hard gedraaid
Dan zal Sint Nicolien wel komen
Nu de wind zo heerlijk waait
Nu de wind zo heerlijk waait

Ja, zij vaart op eigen krachten
Met haar zeil-boot, o zo snel
Als zij weet dat wij staan te wachten
Ja beslist, dan vaart zij wel
Ja beslist, dan vaart zij wel

a bericht klaziena jet voet twee groot

DE TAS VAN SINT KLAZIEN

De TAS van Sint Klazien
Sint Klazien, Sint Klazien
De TAS van Sint Klazien
Dat is een TAS
die moet je zien!

Daar stopt zij, daar stopt zij
daar stopt zij blij van zin

Haar hele, haar hele
haar hele wereld in!

De TAS van Sint Klazien
Sint Klazien, Sint Klazien
De TAS van Sint Klazien
O jongens, meisjes
ga die zien!